Bước sang năm 2026, Việt Nam tiếp tục áp dụng nhiều chính sách ưu đãi, miễn giảm thuế nhập khẩu nhằm khuyến khích đầu tư, gia công xuất khẩu và thực thi các cam kết quốc tế. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp toàn bộ thông tin chi tiết, chính xác nhất về các mặt hàng được hưởng chính sách này.
Hãy cùng Alphatic tìm hiểu ngay bài viết dưới đây nhé!
Mục Lục
1. Thuế nhập khẩu là gì?
Thuế nhập khẩu là một loại thuế đánh vào những mặt hàng có nguồn gốc từ nước ngoài trong quá trình nhập khẩu qua cửa khẩu, biên giới Việt Nam. Đây là công cụ quan trọng để Nhà nước điều tiết vĩ mô nền kinh tế, bảo hộ sản xuất trong nước và bổ sung nguồn thu cho ngân sách quốc gia.
Các loại thuế thường gặp khi nhập khẩu hàng hóa
Khi tiến hành thủ tục thông quan một lô hàng, doanh nghiệp không chỉ đối mặt với một loại thuế duy nhất. Tùy thuộc vào đặc tính và nguồn gốc hàng hóa, các loại thuế thông thường bao gồm:
- Thuế nhập khẩu (Thông thường / Ưu đãi / Ưu đãi đặc biệt): Mức thuế suất phụ thuộc lớn vào việc quốc gia xuất khẩu có ký kết các hiệp định thương mại với Việt Nam hay không.
- Thuế giá trị gia tăng (VAT): Thường áp dụng ở mức 5% hoặc 10% đối với hàng hóa tiêu thụ tại thị trường nội địa.
- Thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB): Đánh vào các mặt hàng xa xỉ hoặc cần hạn chế tiêu dùng như ô tô dung tích lớn, rượu bia, thuốc lá.
- Thuế bảo vệ môi trường: Áp dụng cho hàng hóa có nguy cơ gây ô nhiễm cao (như xăng dầu, túi nilon, than đá).
Cách tính thuế nhập khẩu mới nhất 2026
Công thức tính thuế nhập khẩu năm 2026 cơ bản được xác định dựa trên trị giá tính thuế và thuế suất của mặt hàng đó tại thời điểm tính thuế:
Thuế nhập khẩu phải nộp = Trị giá tính thuế hàng nhập khẩu \ Thuế suất thuế nhập khẩu
Trong đó, Trị giá tính thuế thông thường là giá CIF (bao gồm giá hàng hóa, chi phí bảo hiểm và cước vận chuyển quốc tế tính đến cửa khẩu nhập). Thuế suất được tra cứu trực tiếp dựa trên mã HS (HS Code) tại Biểu thuế xuất nhập khẩu hiện hành.
2. Những mặt hàng được miễn thuế nhập khẩu năm 2026
Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu quy định rất rõ các trường hợp hàng hóa được miễn thuế nhằm mục đích an sinh xã hội, thúc đẩy các ngành công nghiệp trọng điểm hoặc phục vụ nghiên cứu khoa học.
Hàng hóa tạm nhập tái xuất
Hàng hóa được đưa từ nước ngoài vào Việt Nam nhưng chỉ lưu lại trong một khoảng thời gian nhất định rồi xuất khẩu sang nước thứ ba sẽ được miễn thuế. Các trường hợp điển hình gồm: Hàng mang sang tham gia hội chợ, triển lãm, giới thiệu sản phẩm; máy móc thiết bị phục vụ thi công dự án có thời hạn, sau đó tái xuất khi hoàn thành công trình.
Máy móc thiết bị nhập khẩu tạo tài sản cố định
Để khuyến khích dòng vốn FDI và hỗ trợ doanh nghiệp nội địa mở rộng sản xuất, Nhà nước miễn thuế nhập khẩu cho máy móc, thiết bị, phương tiện vận tải chuyên dùng nằm trong dây chuyền công nghệ phục vụ dự án thuộc diện ưu đãi đầu tư. Lưu ý, hàng hóa này phải thuộc loại trong nước chưa sản xuất được.
Nguyên liệu nhập khẩu để gia công xuất khẩu
Đây là một trong những chính sách đòn bẩy thúc đẩy ngành công nghiệp phụ trợ, dệt may, da giày và linh kiện điện tử. Toàn bộ nguyên liệu, vật tư, linh kiện nhập khẩu trực tiếp phục vụ cho hợp đồng gia công với đối tác nước ngoài, khi xuất khẩu thành phẩm ra thị trường quốc tế, sẽ được miễn thuế hoàn toàn.
Hàng viện trợ nhân đạo và phi thương mại
Hàng hóa nhập khẩu thuộc các chương trình viện trợ không hoàn lại, viện trợ nhân đạo từ các tổ chức quốc tế hoặc chính phủ nước ngoài được miễn thuế nhập khẩu. Ngoài ra, quà biếu, quà tặng có giá trị nằm trong định mức quy định của Chính phủ cũng thuộc nhóm đối tượng này.
Hàng hóa thuộc diện ưu đãi đầu tư
Các dự án thuộc lĩnh vực đặc biệt ưu đãi đầu tư (như công nghệ cao, năng lượng tái tạo, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao) hoặc thực hiện tại các địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn sẽ được miễn thuế nhập khẩu đối với nguyên liệu, vật tư, linh kiện trong nước chưa sản xuất được trong thời hạn 05 năm, kể từ ngày bắt đầu sản xuất.
3. Các mặt hàng được giảm thuế nhập khẩu theo hiệp định thương mại
Tính đến năm 2026, Việt Nam đã tham gia và thực thi sâu sắc hàng loạt Hiệp định Thương mại Tự do thế hệ mới. Việc tận dụng các FTA giúp giảm hàng rào thuế quan đáng kể cho doanh nghiệp.
Hàng nhập khẩu từ Trung Quốc theo ACFTA
Hiệp định Thương mại Tự do ASEAN – Trung Quốc (ACFTA) mang lại lộ trình cắt giảm thuế sâu rộng. Sang năm 2026, phần lớn các mặt hàng nông sản, máy móc cơ khí nhẹ, nguyên liệu dệt may và hóa chất từ Trung Quốc có chứng nhận xuất xứ hợp lệ đều được áp dụng mức thuế suất ưu đãi đặc biệt vô cùng thấp, nhiều mặt hàng về mức 0%.
Ưu đãi thuế nhập khẩu từ các nước ASEAN
Trong khuôn khổ Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN (ATIGA), hàng hóa lưu thông giữa các quốc gia Đông Nam Á hầu hết đã xóa bỏ thuế quan. Doanh nghiệp nhập khẩu các mặt hàng như linh kiện ô tô, dầu cọ, đồ điện gia dụng từ Thái Lan, Malaysia, Indonesia… sẽ được hưởng lợi lớn về giá nhờ mức thuế giảm sâu.
Điều kiện để được hưởng thuế suất ưu đãi
Để không bỏ lỡ các ưu đãi thuế quan từ FTA, lô hàng nhập khẩu bắt buộc phải thỏa mãn đồng thời hai điều kiện tiên quyết: Mặt hàng đó phải nằm trong Biểu thuế ưu đãi đặc biệt của Hiệp định tương ứng, và hàng hóa phải có xuất xứ thuần túy hoặc được bồi đắp giá trị tại nước thành viên ký kết hiệp định (thể hiện qua chứng nhận xuất xứ).
4. Điều kiện để được miễn hoặc giảm thuế nhập khẩu
Việc áp dụng ưu đãi thuế không diễn ra tự động mà đòi hỏi doanh nghiệp phải chủ động chuẩn bị đầy đủ chứng từ và thực hiện khai báo chuẩn xác trên hệ thống hải quan điện tử VNACCS/VCIS.
Yêu cầu về chứng nhận xuất xứ CO (Certificate of Origin)
CO chính là “tấm thẻ thông hành” quyết định lô hàng có được giảm thuế FTA hay không. Doanh nghiệp cần kiểm tra tính hợp lệ của mẫu CO (Ví dụ: Form E cho Trung Quốc, Form D cho ASEAN). Mọi sai sót về tên hàng, trọng lượng, số hiệu container hay chữ ký trên CO đều có thể dẫn đến việc bị bác bỏ chứng từ và phải nộp mức thuế thông thường.
Khai báo mã HS chính xác
Mã HS (HS Code) là ngôn ngữ chung trong thương mại quốc tế. Một mặt hàng bị áp sai mã HS không chỉ làm thay đổi hoàn toàn mức thuế suất phải nộp mà còn có thể khiến doanh nghiệp bị phạt hành chính vì hành vi khai sai lệch nghĩa vụ thuế. Doanh nghiệp nên sử dụng công cụ tham vấn trước mã HS của Tổng cục Hải quan đối với các mặt hàng phức tạp.
Hồ sơ hải quan cần chuẩn bị
Bộ hồ sơ hải quan chuẩn chỉnh phục vụ việc kiểm tra và áp dụng miễn giảm thuế bao gồm:
- Tờ khai hải quan nhập khẩu (đã khai báo mã miễn/giảm thuế phù hợp).
- Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice) và Phiếu đóng gói (Packing List).
- Vận đơn (Bill of Lading).
- Chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) bản gốc hoặc bản điện tử hợp lệ.
- Danh mục hàng hóa miễn thuế đã được cơ quan hải quan phê duyệt (đối với hàng tạo tài sản cố định, dự án đầu tư).
5. Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Câu hỏi 1: Công ty em sắp nhập khẩu lô máy móc cũ về để làm tài sản cố định thì có được miễn thuế không ạ?
Trả lời: Chào bạn, đối với máy móc thiết bị nhập khẩu tạo tài sản cố định cho dự án ưu đãi đầu tư thì được miễn thuế nhập khẩu, với điều kiện máy móc đó trong nước chưa sản xuất được. Riêng với máy móc đã qua sử dụng (máy cũ), bạn cần lưu ý thêm quy định tại Quyết định 18/2019/QĐ-TTg về tuổi thiết bị (thường không quá 10 năm) và tiêu chuẩn kỹ thuật thì mới được phép nhập khẩu vào Việt Nam nhé.
Câu hỏi 2: Làm sao để biết chính xác mặt hàng bên mình nhập từ Trung Quốc có được giảm thuế theo hiệp định ACFTA hay không?
Trả lời: Để biết chính xác, bạn cần thực hiện 2 bước: Đầu tiên là xác định mã HS của mặt hàng đó. Sau đó, bạn tra cứu mã HS này trong Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt của Việt Nam thực hiện Hiệp định ACFTA áp dụng cho năm 2026. Nếu tại cột thuế suất có tỷ lệ thấp hơn thuế suất thông thường và bạn xin được C/O Form E hợp lệ từ nhà cung cấp Trung Quốc, hàng của bạn chắc chắn được giảm thuế.
Bạn đang gặp khó khăn trong việc áp mã HS hoặc lo lắng hồ sơ xin miễn giảm thuế nhập khẩu của doanh nghiệp mình bị bác bỏ?
-> Hãy để lại thông tin hoặc liên hệ ngay với chúng tôi để được đội ngũ chuyên gia hải quan hỗ trợ tư vấn chuyên sâu, tối ưu hóa chi phí và đảm bảo quy trình thông quan hàng hóa diễn ra nhanh chóng, an toàn nhất!
________________________________________________________________________________________________________________________
CÔNG TY CỔ PHẦN THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ ALPHATIC
Website: alphatic.vn
Facebook: Alphatic Vận chuyển Chính Ngạch Trung Việt
Hotline: 0399 560 090
Email: info@alphatic.vn
Địa chỉ: Tầng 22A, Tòa nhà Sông Đà, Từ Liêm, Hà Nội