Vậy Incoterms là gì và doanh nghiệp nhập khẩu cần lưu ý những gì để tối ưu hóa lợi ích? Hãy cùng Alphatic tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
Trong hoạt động xuất nhập khẩu, việc hiểu sai một điều kiện thương mại có thể dẫn đến những tổn thất hàng tỷ đồng về chi phí vận chuyển, bảo hiểm và rủi ro hàng hóa. Đó là lý do Incoterms ra đời.

Mục Lục
- 1 1. Incoterms là gì?
- 2 2. 3 Trụ cột quan trọng của Incoterms doanh nghiệp cần hiểu
- 3 3. Các điều kiện Incoterms phổ biến cho nhà nhập khẩu Việt Nam
- 4 4. Những sai lầm “chí mạng” doanh nghiệp nhập khẩu thường mắc phải
- 5 5. Lời khuyên tối ưu chi phí cho doanh nghiệp nhập khẩu
- 6 Alphatic – Đồng Hành Cùng Doanh Nghiệp Tối Ưu Giải Pháp Xuất Nhập Khẩu
1. Incoterms là gì?

Incoterms (viết tắt của International Commercial Terms) là bộ quy tắc thương mại quốc tế do Phòng Thương mại Quốc tế (ICC) ban hành. Đây là hệ thống các thuật ngữ ngắn gọn nhằm quy định rõ ràng nghĩa vụ, chi phí và điểm chuyển giao rủi ro giữa người mua và người bán trong hợp đồng ngoại thương.
Tính đến nay, bản mới nhất là Incoterms 2020, bao gồm 11 điều kiện chia thành 2 nhóm chính:
- Nhóm dùng cho mọi phương thức vận tải: EXW, FCA, CPT, CIP, DAP, DPU, DDP.
- Nhóm dùng cho vận tải đường biển và đường thủy nội bộ: FAS, FOB, CFR, CIF.
2. 3 Trụ cột quan trọng của Incoterms doanh nghiệp cần hiểu
Khi đọc một điều kiện Incoterms, doanh nghiệp nhập khẩu phải phân tích được 3 yếu tố sau:
- Điểm chuyển giao rủi ro: Tại địa điểm nào thì mọi hư hỏng, mất mát hàng hóa sẽ từ người bán chuyển sang người mua?
- Phân chia chi phí: Ai là người trả cước vận tải biển? Ai trả phí local charges (THC, phí chứng từ…)? Ai chịu thuế nhập khẩu?
- Nghĩa vụ làm thủ tục: Ai là người thực hiện thông quan xuất khẩu và ai làm thông quan nhập khẩu?
3. Các điều kiện Incoterms phổ biến cho nhà nhập khẩu Việt Nam
Đối với doanh nghiệp nhập khẩu tại Việt Nam, có 3 điều kiện thường xuyên được sử dụng nhất:
Nhập khẩu giá EXW (Giao hàng tại xưởng)
Người mua (nhập khẩu) chịu trách nhiệm toàn bộ từ khâu lấy hàng tại kho người bán, làm thủ tục xuất khẩu đến khi hàng về kho mình.
- Ưu điểm: Kiểm soát hoàn toàn quá trình vận chuyển và chi phí.
- Rủi ro: Đòi hỏi doanh nghiệp phải có kinh nghiệm và đại lý vận chuyển (forwarder) uy tín tại nước xuất khẩu.
Nhập khẩu giá FOB (Giao hàng lên tàu)
Người bán làm thủ tục xuất khẩu và đặt hàng lên tàu tại cảng đi. Người mua chịu trách nhiệm từ khi hàng đã nằm an toàn trên tàu.
- Lợi ích: Đây là điều kiện “vàng” cho nhà nhập khẩu vì bạn chủ động được lịch trình tàu và giá cước vận chuyển (freight).
Nhập khẩu giá CIF/CFR (Giao hàng tại cảng đến)
Người bán chịu chi phí vận chuyển (và bảo hiểm nếu là CIF) đến tận cảng Việt Nam (Cát Lái, Hải Phòng…).
- Ưu điểm: Nhàn nhã cho người mua, phù hợp với doanh nghiệp mới.
- Nhược điểm: Bạn không kiểm soát được giá cước thực tế (thường bị người bán cộng thêm biên độ lợi nhuận) và dễ bị ép phí local charges cao tại đầu Việt Nam.
4. Những sai lầm “chí mạng” doanh nghiệp nhập khẩu thường mắc phải
- Quên ghi năm phiên bản: Phải ghi rõ “CIF Cat Lai, Viet Nam, Incoterms 2020”. Nếu không ghi năm, khi xảy ra tranh chấp sẽ rất khó đối chiếu vì các phiên bản 2010 và 2020 có những điểm khác biệt về bảo hiểm (CIP/CIF).
- Nhầm lẫn giữa “Chi phí” và “Rủi ro”: Ví dụ trong điều kiện CPT, người bán trả tiền vận chuyển đến điểm đích nhưng rủi ro đã chuyển giao cho người mua ngay khi hàng giao cho người chuyên chở đầu tiên.
- Mua giá DDP nhưng chưa tính thuế nhà thầu: Nhiều doanh nghiệp mua giá DDP (Giao hàng đã nộp thuế) nhưng quên rằng một số loại phí dịch vụ phát sinh vẫn có thể bị áp thuế nhà thầu tại Việt Nam.
5. Lời khuyên tối ưu chi phí cho doanh nghiệp nhập khẩu
Để tối ưu hóa lợi nhuận, doanh nghiệp nhập khẩu nên hướng tới việc mua hàng theo điều kiện FOB hoặc FCA.
Tại sao? Khi bạn giành quyền thuê tàu (Nominated Cargo), bạn có quyền đàm phán giá với các Forwarder tại Việt Nam, chủ động được thời gian hàng về và tránh được tình trạng “bị động” trước các loại phí ẩn từ phía người bán nước ngoài.
Kết luận: Incoterms không chỉ là những ký tự 3 chữ cái vô hồn, đó là ngôn ngữ chung để bảo vệ quyền lợi của doanh nghiệp trên thương trường quốc tế. Hãy cân nhắc kỹ tiềm lực logistic của mình để lựa chọn điều kiện phù hợp nhất.
Bạn đang phân vân nên chọn FOB hay CIF cho lô hàng sắp tới? Hãy để lại bình luận hoặc liên hệ để chuyên gia của Alphatic tư vấn lộ trình vận chuyển một cách tối ưu nhất!
Alphatic – Đồng Hành Cùng Doanh Nghiệp Tối Ưu Giải Pháp Xuất Nhập Khẩu
Việc lựa chọn đúng điều kiện Incoterms là bước đi chiến lược giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí và quản trị rủi ro hiệu quả. Tuy nhiên, nếu bạn vẫn còn băn khoăn giữa “ma trận” các quy định pháp lý và vận tải quốc tế, Alphatic luôn sẵn sàng đồng hành cùng bạn.
Với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực Logistics và tư vấn ngoại thương, Alphatic cung cấp các giải pháp toàn diện.
Hãy để Alphatic giúp bạn đơn giản hóa mọi quy trình xuất nhập khẩu, để bạn tập trung hoàn toàn vào việc phát triển kinh doanh bền vững.
________________________________________________________________________________________________________________________
CÔNG TY CỔ PHẦN THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ ALPHATIC
Website: alphatic.vn
Facebook: Alphatic Vận chuyển Chính Ngạch Trung Việt
Hotline: 0399 560 090
Email: info@alphatic.vn
Địa chỉ: Tầng 22A, Tòa nhà Sông Đà, Từ Liêm, Hà Nội